Hành Trình VTV Chinh Phục Bản Quyền World Cup: Từ 1 Triệu USD Đến Kỷ Nguyên Hợp Tác

Hành trình 24 năm sở hữu bản quyền World Cup của truyền hình Việt Nam là minh chứng rõ nét cho sự biến động giá trị của giải bóng đá lớn nhất hành tinh, đồng thời phản ánh quá trình trưởng thành của thị trường truyền thông thể thao trong nước.

Từ con số 1 triệu USD vào năm 2002, giá trị bản quyền World Cup tại Việt Nam đã tăng gấp nhiều lần qua từng kỳ giải. Đến World Cup 2010, con số này đã lên mức 2,7 triệu USD. Bốn năm sau, nhà đài Việt Nam phải chi 7 triệu USD để phục vụ khán giả theo dõi các trận đấu tại Brazil. Bước ngoặt xảy ra vào năm 2018, khi lần đầu tiên trong lịch sử, VTV chi hơn 10 triệu USD để có được bản quyền.

Điều đáng nói là người hâm mộ Việt Nam thường phải chờ đến sát thời điểm diễn ra giải đấu mới nhận được tin vui từ Đài Truyền hình quốc gia. Câu chuyện này lặp lại vào năm 2022, khi sau những cuộc đàm phán liên tục, VTV đạt được thỏa thuận ở ngưỡng 13-15 triệu USD.

Công thức hợp tác đa phương

Rút kinh nghiệm từ các kỳ giải trước, đặc biệt là World Cup 2022 trên đất Qatar, VTV đã sớm chuẩn bị cho World Cup 2026 bằng cách tìm kiếm nguồn lực tài trợ từ nhiều tháng trước khi giải đấu khởi tranh. Dự kiến hơn 10 chương trình đồng hành nhằm khai thác tối đa nguồn lực trên 4 nền tảng (truyền hình, phát thanh, internet, di động) cũng được xây dựng ngay từ giai đoạn này.

Trong 3 kỳ World Cup gần nhất, công thức mua bản quyền của VTV đã hình thành rõ ràng: không đi “một mình” trong các cuộc đàm phán. Thay vào đó, việc tìm kiếm nguồn lực với sự hỗ trợ tài chính từ các doanh nghiệp, ngân hàng lớn tại Việt Nam giúp nhà đài suôn sẻ hơn trong việc đàm phán với đối tác phân phối.

Cụ thể, năm 2018, Vingroup tài trợ 5 triệu USD để giúp VTV mua bản quyền, cùng thêm 1 triệu USD cho quảng cáo. Viettel cũng “góp vốn” và khai thác phát sóng trên các hạ tầng của nhà mạng. Đến World Cup 2022, VPBank tài trợ 100 tỷ đồng cho VTV đàm phán. Và tại World Cup 2026, ba “ông lớn” gồm Vingroup, Techcombank và VPBank cùng liên kết hậu thuẫn VTV với mức giá bản quyền dao động 15 triệu USD.

Bức tranh khu vực Đông Nam Á

Từ độc quyền tuyệt đối, mô hình chia sẻ và xã hội hóa nguồn lực là bước đi phù hợp trong bối cảnh hiện tại. Điều này cũng phản ánh sự trưởng thành của thị trường truyền thông Việt Nam, khi hợp tác và cùng nhau khai thác nền tảng trở thành hướng đi cấp thiết.

Câu chuyện của Việt Nam có nét tương đồng với Indonesia, nơi đài TVRI phát sóng miễn phí toàn bộ giải đấu theo định hướng của Chính phủ, với sự hậu thuẫn từ các mạnh thường quân.

Trong khi đó, bức tranh tại khu vực Đông Nam Á còn nhiều mảng màu xám. Thái Lan, Malaysia, Myanmar, Lào và Brunei đến nay vẫn chưa mua được bản quyền World Cup 2026. Tại Malaysia, mức giá bản quyền gần 50 triệu USD được xem là rào cản chính khiến các cuộc đàm phán chưa có bước đột phá. Ở Thái Lan, nguyên nhân chính là giá FIFA đưa ra quá cao so với khả năng chi trả, cộng thêm việc cơ quan quản lý truyền thông đã bãi bỏ quy định bắt buộc phát sóng World Cup miễn phí.

Hành trình của VTV không chỉ là câu chuyện về bản quyền truyền hình, mà còn là minh chứng cho cách một đài truyền hình quốc gia thích ứng với thị trường thể thao ngày càng đắt đỏ, thông qua mô hình hợp tác đa phương bền vững.